Czym jest gotowość szkolna?
Gotowość szkolna to krótko mówiąc zdolność dziecka do podjęcia nauki w szkole. Obejmuje obszary rozwoju fizycznego, poznawczego, emocjonalnego i społecznego.
W jaki sposób bada się gotowość szkolną dzieci?
Badanie gotowości szkolnej obowiązkowo przeprowadzane jest u dzieci sześcioletnich. Do końca października wychowawca grupy przedszkolnej dokonuje diagnozy wstępnej na podstawie obserwacji oraz zadań wykonywanych przed dzieci. Otrzymuje informację zwrotną dotyczącą zdolności i trudności w danym obszarze gotowości szkolnej, przejawianych zarówno przez całą grupę, jak i indywidualnie. Wychowawca zapoznaje rodziców z diagnozą wstępną ich dziecka. Udziela wskazówek do pracy w domu. Do końca kwietnia przeprowadzana jest końcowa diagnoza gotowości szkolnej. Wychowawca obowiązkowo wydaje rodzicowi dokument „Informacja o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej”. Jeśli diagnoza jest niejednoznaczna lub niepokojąca rodzic może zgłosić się do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w celu pogłębienia badań i ewentualnego podjęcia działań mających na celu poprawę funkcjonowania dziecka. Wizyta w państwowej placówce jest bezpłatna.
Jakie umiejętności dziecka są badane?
Nauczyciele wychowania przedszkolnego korzystają z różnych narzędzi do badania gotowości szkolnej. Diagnoza ma określić poziom funkcjonowania dziecka w danym obszarze. Poszczególne zadania mogą się różnić w zależności od stosowanego narzędzia.
1. W aspekcie rozwoju fizycznego sprawdzamy:
a) Samodzielność, np. czy dziecko potrafi samo się ubrać/ rozebrać, czy posługuje się sztućcami, czy potrafi przygotować się do zajęć – otworzyć książkę, przynieść niezbędne materiały.
b) Sprawność ruchową, np. czy dziecko wykonuje ćwiczenia równoważne i naprzemienne, trafia do celu, biega bez potrąceń, utrzymuje prawidłową postawę ciała.
2. W aspekcie rozwoju społeczno-emocjonalnego sprawdzamy:
a) Rozwój emocjonalny, np. czy dziecko potrafi rozpoznać oraz nazwać emocje swoje i innych osób, czy potrafi poprosić o pomoc.
b) Rozwój społeczny, np. czy dziecko potrafi pracować w zespole, czy przestrzega zasad i norm społecznych, w jaki sposób komunikuje się z rówieśnikami.
3. W aspekcie rozwoju poznawczego sprawdzamy:
a) Rozwój mowy, np. w jaki sposób dziecko buduje wypowiedzi.
b) Percepcja wzrokowa, np. składa obrazek z części, wyszukuje obrazki ukryte w tle, wyszukuje różnice między obrazkami.
c) Pamięć i uwaga, np. czy dziecko pamięta treść wiersza, czy potrafi opowiedzieć treść czytanego wcześniej tekstu.
d) Myślenie logiczne, np. czy układa historyjki obrazkowe z zachowaniem ciągu przyczynowo-skutkowego, czy potrafi wyjaśnić dane zjawiska, wyciągnąć wnioski.
e) Myślenie twórcze, np. tworzy prace plastyczne z dostępnych materiałów.
f) Rozumowanie matematyczne, np. czy dziecko potrafi określić położenie swoje i innych przedmiotów, czy identyfikuje cyfrę z liczbą elementów, zna liczebniki porządkowe, figury geometryczne, czy potrafi ustalić wynik dodawania i odejmowania posługując się materiałem konkretnym.
g) Przygotowanie do pisania i czytania, np. czy dziecko posiada prawidłowy chwyt pisarski, kreśli znaki literopodobne zgodnie z podanym kierunkiem, dzieli wyraz na sylaby, wyróżnia głoski w nagłosie i wygłosie.
Czy gotowość szkolną można wyćwiczyć?
Oczywiście! Większość umiejętności można ćwiczyć podczas codziennej zabawy z dzieckiem. Zabawy ruchowe, jazda na rowerze, gra w piłkę nożną zdecydowanie poprawią sprawność ruchową dziecka. Wspólne gry matematyczne, językowe, logiczne, ćwiczenia grafomotoryczne, układanie puzzli, sekwencji wpłyną na rozwój poznawczy dziecka. Rozmowy o emocjach, wspólne ustalanie zasad pozytywnie wpłyną na rozwój emocjonalnospołeczny. Podział obowiązków domowych, zachęcanie i wspieranie dziecka do podejmowania aktywności będzie skutkowało zwiększeniem jego wiary we własne możliwości, a tym samym zachęci do samodzielności.
- pedagog Klaudia Sokołowska-Baryś dla Marioinex Edukacja
